28 czerwca 2022 r. opublikowane zostało Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska wprowadzające odstąpienie od stosowania norm jakości dla paliw stałych.
Ustawa regulująca system monitorowania i kontrolowania jakości paliw przewiduje taką możliwość w przypadku wystąpienia na rynku zdarzeń nadzwyczajnych, które prowadziłyby do zmiany warunków zaopatrzenia w paliwa stałe, powodujących utrudnienia w przestrzeganiu wymagań jakościowych lub zagrażających bezpieczeństwu energetycznemu Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z treścią opublikowanego rozporządzenia przez najbliższe 60 dni, począwszy od 29 czerwca 2022 r., dotychczas określone wymagania jakościowe nie będą obowiązywać dla paliw stałych wprowadzanych do obrotu z przeznaczeniem do użycia w gospodarstwach domowych oraz instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW (tzw. odbiorcy detaliczni). Paliwa, które dotychczas podlegały normom jakościowym, to:
☑ węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego,
☑ produkty w postaci stałej otrzymywane w procesie przeróbki termicznej węgla kamiennego lub węgla brunatnego przeznaczone do spalania.
Co skłoniło Ministerstwo klimatu i Środowiska do zawieszenia norm jakościowych❓
Jak możemy przeczytać w uzasadnieniu do projektu rozporządzenia, jego opracowanie było motywowane m.in.:
☑ brakami paliwa związanymi ze wprowadzonym embargiem na węgiel z Rosji i Białorusi oraz niemożliwością zaimportowania paliwa stałego spełniającego ustalone wymagania jakościowe w czasie krótszym niż 60 dni,
☑ większym zapotrzebowaniem na węgiel i kosztem gazu ziemnego,
☑ ryzykiem braku możliwości nabycia przez obywateli węgla opałowego, co przyczyniłoby się do wzrostu ubóstwa energetycznego,
☑ chęcią krótkotrwałego obniżenia ceny i poprawy dostępności węgla dla gospodarstw domowych.
Co można sprzedawać odbiorcom detalicznym❓
Z perspektywy przedsiębiorców wprowadzających paliwa stałe do obrotu powyższe regulacje oznaczają możliwość sprzedaży na rzecz odbiorców detalicznych – począwszy od 29 czerwca 2022 r. przez kolejne 60 dni – paliwa stałego, którego parametry nie spełniają dotychczas obowiązujących wymagań jakościowych. Przykładowo możliwa jest sprzedaż miałów, które od lipca 2020 r. określane były jako niespełniające norm jakościowych.
Należy jednak podkreślić, że nadal zabroniona jest sprzedaż na rzecz odbiorców detalicznych następujących paliw stałych:
☑ mułów węglowych, flotokoncentratów,
☑ węgla brunatnego,
☑ dowolnej mieszaniny paliw zawierającej mniej niż 85% węgla kamiennego,
☑ paliwa stałego niepoddanego procesowi sortowania (tzw. niesortu).
Zakazy te wynikają bowiem z uregulowań ustawowych, od których nowo wprowadzone rozporządzenie nie wprowadza odstępstwa.
Co z wystawianiem świadectw jakości❓
Obowiązek wystawiania świadectw jakości paliw stałych oraz przekazywania ich kopii nabywcy również wynika z uregulowań ustawowych. Rozporządzenie nie wprowadza zwolnienia z wykonania tego obowiązku – odstępstwo dotyczy jedynie norm jakościowych. Zatem skutkiem opublikowanego rozporządzenia jest jedynie możliwość sprzedaży odbiorcom detalicznym paliwa stałego niespełniającego norm.
Nie jest w pełni jasne jak to wpływa na sam obowiązek wystawiania świadectw jakości i wciąż nie ma jednoznacznego stanowiska Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Inspekcji Handlowych czy samego Ministerstwa Klimatu. Dlatego sugerujemy przyjęcie bezpiecznego podejścia i wystawianie świadectw jakości w sytuacjach, kiedy przedsiębiorca sprzedaje paliwo stałe, które spełnia dotychczasowe normy jakościowe.