Podmiot kontrolowany – Uchwały swym zakresem obowiązują wszystkich, którzy eksploatują instalacje wymienione w uchwałach. Przez eksploatację instalacji ustawa uznaje użytkowanie instalacji lub urządzenia oraz utrzymywanie ich w sprawności. Kontrolom podlega zatem każdy podmiot kto eksploatuje instalacje wymienione w uchwałach, w tym w szczególności:
- Osoby fizyczne, w tym również przedsiębiorcy – nie muszą być to mieszkańcy danego terenu
- Inne podmioty niebędące osobami fizycznymi, w tym osoby prawne będące przedsiębiorcami
Podmiot przeprowadzający kontrolę – co do zasady wg ustawy marszałek województwa, starosta oraz wójt, burmistrz lub prezydent miasta sprawują kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska w zakresie objętym właściwością tych organów.
Organy te mogą upoważniać inne osoby do przeprowadzenia kontroli, tj. mogą być upoważnieni:
- pracownicy podległych im urzędów marszałkowskich, powiatowych, miejskich lub gminnych lub
- funkcjonariusze straży gminnych (miejskich)
Podmiot ponoszący odpowiedzialność za przestrzeganie uchwały antysmogowej – podmiot eksploatujący instalację, przy czym z pewnością w zakres ten wchodzić będą osoby fizyczne, jednakże problematycznym jest czy odpowiedzialność taką samą jak osoby fizyczne, będą również ponosiły inne podmioty, niebędące osobami fizycznymi (podmioty zbiorowe).
PODSTAWY PRAWNE KONTROLI I ODPOWIEDZIALNOŚCI:
- USTAWA PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA (POŚ),
- USTAWA O INSPEKCJI OCHRONY ŚRODOWISKA
- USTAWA O SWOBODZIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
- KODEKS KARNY
- KODEKS WYKROCZEŃ
- USTAWA O ODPOWIEDZIALNOŚCI PODMIOTÓW ZBIOROWYCH ZA CZYNY ZABRONIONE POD GROŹBĄ KARY
|
KONTROLA |
UCHWAŁA ANTYSMOGOWA |
|
|
OSOBY FIZYCZNE NIEBĘDĄCE PRZEDSIĘBIORCAMI |
PRZEDSIĘBIORCY (W TYM OS. FIZ.) I INNE PODMIOTY |
|
|
PODMIOT PRZEPROWADZJĄCY KOTROLĘ |
marszałek województwa, wójt, burmistrz lub prezydent miasta oraz upoważnione przez te organy osoby, tj.: |
Podstawą prowadzenia kontroli u przedsiębiorcy jest ustawa o swobodzie działalności gospodarczej |
|
OBOWIĄZKI KONTROLOWANEGO |
kontrolowana osoba fizyczna obowiązana jest umożliwić przeprowadzanie kontroli, a w szczególności dokonanie czynności, o których mowa poniżej. | Kierownik kontrolowanego podmiotu oraz kontrolowana osoba fizyczna obowiązani są umożliwić przeprowadzanie kontroli, a w szczególności dokonanie czynności, o których mowa poniżej. |
|
WARUNKI PRZEPROWADZENIA KONTROLI |
|
|
|
UPRAWNIENIA KONTROLNE |
|
MARSZAŁEK WOJEWÓDZTWA:
GIOŚ/WIOŚ:
|
|
SPOSÓB ZAKOŃCZENIA KONTROLI |
|
|
|
DODATKOWE KOMPETENCJE W TRAKCIE KONTROLI |
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta występują do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie odpowiednich działań będących w jego kompetencji, jeżeli w wyniku kontroli organy te stwierdzą naruszenie przez kontrolowany podmiot przepisów o ochronie środowiska lub występuje uzasadnione podejrzenie, że takie naruszenie mogło nastąpić, przekazując dokumentację sprawy. | marszałek województwa występuje do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie odpowiednich działań będących w jego kompetencji, jeżeli w wyniku kontroli organ ten stwierdzi naruszenie przez kontrolowany podmiot przepisów o ochronie środowiska lub występuje uzasadnione podejrzenie, że takie naruszenie mogło nastąpić, przekazując dokumentację sprawy. |
|
ODPOWIEDZIALNOŚĆ |
UCHWAŁA ANTYSMOGOWA |
|
|
PODMIOT KONTROLOWANY |
||
|
OSOBA FIZYCZNA – PRZEDSIĘBIORCA JAK I NIEPRZEDSIĘBIORCA |
PODMIOTY NIEBĘDĄCE OSOBAMI FIZYCZNYMI – W TYM TAKŻE PRZEDSIĘBIORCY |
|
|
BRAK PRZESTRZEGANIA OGRANICZEŃ, NAKAZÓW LUB ZAKAZÓW OKREŚLONYCH W UCHWALE ANTYSMOGOWEJ |
Podstawowym przepisem sankcjonującym nieprzestrzeganie uchwał jest art. 334 Prawa Ochrony Środowiska w związku z art. 24 Kodeksu wykroczeń. Karanie na tej podstawie jest zatem karaniem za wykroczenie. Zagrożenie to kara grzywny w wysokości od 20 zł do 5000 złotych
|
Odpowiedzialność podmiotów innych niż osoby fizyczne (podmiotów zbiorowych) może zaistnieć jedynie na zasadach ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. W ustawie tej wymieniono przestępstwa, za które może odpowiadać podmiot zbiorowy.
Jednakże wykroczenia z art. 334 POŚ nie wskazano w ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Dlatego też z tego tytułu podmiot zbiorowy nie będzie ponosił indywidualnej odpowiedzialności. Odpowiedzialność mogą ponosić jedynie konkretne osoby fizyczne. PROBLEMEM BĘDZIE JEDNAK OCENA I USTALENIE KTO TAK NAPRAWDĘ JEST PODMIOTEM EKSPLOATUJĄCYM INSTALACJĘ, CZY PRZYKŁADOWO SPÓŁKA, CZY PRACOWNIK TEJ SPÓŁKI FAKTYCZNIE SPALAJĄCY PALIWA STAŁE W INSTALACJI KTÓRA PRZYKŁADOWO NIE SPEŁNIA NORM UCHWAŁY A NALEŻY DO SPÓŁKI |
|
ODPOWIEDZIALNOŚĆ NA PODSTAWIE KODEKSU KARNEGO ZA PRZESTĘPSTWO |
Może zaistnieć sytuacja, że organ uzna, że działanie osoby fizycznej wypełnia też znamiona nie tylko wykroczenia ale i przestępstw z art. 182 KK i 186 KK:
Wówczas dojdzie do zbiegu przestępstwa i wykroczenia, co powoduje, że orzeka się za przestępstwo i za wykroczenie, jednakże stosuje się karę surowszą. |
W zakresie ochrony środowiska i przedmiotu uchwał antysmogowych, w ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary, zostały wymienione dwa przestępstwa:
Wszczęcie i karanie podmiotu zbiorowego za w/w przestępstwa, jest uzależnione od tego czy osoba fizyczna również została prawomocnie za nie skazana. Jeżeli tak, można również pociągnąć podmiot zbiorowy do odpowiedzialności za te przestępstwa, o ile istnieje związek między osobą fizyczną oraz podmiotem zbiorowym oraz o ile w wyniku przestępstwa podmiot zbiorowy mógł uzyskać korzyść choćby niemajątkową. |
|
ZANIECZYSZCZANIE MIEJSC PUBLICZNYCH – NA PODSTAWIE KODEKSU WYKROCZEŃ |
Podstawa prawna art. 145 Kodeksu Wykroczeń
Część gmin wskazuje, że możliwym jest również karanie na podstawie art. 145 KW:
|
Wykroczenie z art. 145 Kodeksu Wykroczeń nie zostało wymienione w ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Dlatego też z tego tytułu podmiot zbiorowy nie będzie ponosił indywidualnej odpowiedzialności. Odpowiedzialność mogą ponosić jedynie konkretne osoby fizyczne. |
|
UDAREMNIENIE LUB UTRUDNIANIE PRZEPROWADZENIA KONTROLI – PRZESTĘPSTWO Z KODEKSU KARNEGO |
Podstawa art. 225 Kodeksu Karnego
Kto osobie uprawnionej do przeprowadzania kontroli w zakresie ochrony środowiska lub osobie przybranej jej do pomocy udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 |
Przestępstwo z art. 225 Kodeksu Karnego nie zostało wymienione w ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Dlatego też z tego tytułu podmiot zbiorowy nie będzie ponosił indywidualnej odpowiedzialności. Odpowiedzialność mogą ponosić jedynie konkretne osoby fizyczne. |
|
OSKARŻYCIEL PUBLICZNY |
poza prokuratorem, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, marszałek województwa lub osoby przez nich upoważnione i straż gminna (miejska) są uprawnieni do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia przeciw przepisom o ochronie środowiska.
Art. 379 ust 4 POŚ |
poza prokuratorem, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, marszałek województwa lub osoby przez nich upoważnione są uprawnieni do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia przeciw przepisom o ochronie środowiska.
Art. 379 ust 4 POŚ |
|
ODPOWIEDZIALNOŚĆ FINANSOWA |
Osoba fizyczna może być zobowiązana do zwrotu kosztów postępowania kontrolnego, w tym kosztów przeprowadzenia badań próbek
Podstawa odpowiedzialności art. 322 POŚ i Kodeks Cywilny – przepisy o odpowiedzialności za czyny niedozwolone |
Podmiot zbiorowy może być zobowiązany do zwrotu kosztów postępowania kontrolnego, w tym kosztów przeprowadzenia badań próbek
Podstawa odpowiedzialności art. 322 POŚ i Kodeks Cywilny – przepisy o odpowiedzialności za czyny niedozwolone |
|
WYDANIE DECYZJI PRZYMUSZAJACYCH |
Podstawa prawna art. 362 i 363 POŚ
1) ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia; 2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego.
|
Podstawa prawna art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej
|
Najnowsze komentarze